İran yönetimi, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerine destek verme planını sert bir dille eleştirerek, bu adımın askeri bir müdahale anlamına geldiğini belirtti. Washington, “Project Freedom” adını verdiği projeyle boğazda mahsur kalan yüzlerce ticari gemiye rehberlik edeceğini açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump, bu operasyonun insani ve ticari güvenliği artırmak amacıyla gerçekleştirileceğini ifade etti. Bu kapsamda, bölgede yaklaşık 20 bin denizci ve yüzlerce geminin sıkıştığı bilgisi paylaşıldı. ABD, operasyon için savaş gemileri, uçaklar ve binlerce asker hazırlığı yapıyor.
Tahran, ABD Donanması’na ait unsurların Hürmüz Boğazı’na yaklaşması durumunda hedef alınabileceklerini bildirdi. İran Devrim Muhafızları daha önce, boğazın kontrolünün kendilerinde olduğunu ve “düşman” olarak tanımlanan ülkelerin gemilerine geçiş izni vermeyeceklerini duyurmuştu.
Bölgedeki gerginlik, yalnızca açıklamalarla sınırlı kalmıyor. Son günlerde bir kargo gemisine yapılan saldırı ve öncesinde yaşanan birçok taciz olayı, Hürmüz’ün tehlikeli bir savaş alanına dönüşmekte olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlar, bu krizin merkezinde, dünya enerji arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu stratejik su yolundaki kontrol mücadelesinin bulunduğunu belirtiyor. İran’ın boğazı kapatma tehdidi ve ABD’nin bu duruma karşı deniz ablukası uygulama niyeti, “çifte blokaj” olarak tanımlanan bir çıkmaza neden olmuş durumda.
Diplomasi kanalları tamamen kapanmış değil. İran, kapsamlı bir barış önerisi sunarken, Washington bunu inceliyor; fakat iki taraf arasında önemli görüş ayrılıkları devam ediyor. ABD, nükleer programın sınırlandırılmasını ön koşul olarak öne sürerken, İran yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. Tüm bu gelişmeler, Hürmüz Boğazı’nda olası bir ABD-İran askeri çatışmasının, sadece bölge değil, küresel ölçekte ekonomik ve siyasi etkiler yaratabileceğini gösteriyor. Enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve uluslararası ticaretteki aksamalar, bu krizin etkilerinin dünya genelinde hissedildiğini gözler önüne seriyor.
