Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansı (CMSA), taykonotların Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying ile birlikte taşıyan Şıncou-23 uzay mekiğinin, uzay istasyonunun çekirdek modülüne başarıyla kenetlendiğini duyurdu. Yaklaşık 3,5 saatlik bir yolculuğun ardından taykonotlar mekikten modüle geçerek, uzay istasyonuna giriş yaptı. Şıncou-23 mekik, Long March 2F roketiyle, Çin’in kuzeybatısındaki Ciuçüen Uydu Merkezi’nden dün gece fırlatılmıştı. Yeni ekip, daha önce Şıncou-21 mekiğiyle gönderilen ve yaklaşık 6 aydır istasyonda görev yapan taykonot ekibinin yerini alacak.
HONG KONG’DAN İLK TAYKONOT UZAYDA
Seferin uçuş mühendisliğini üstlenen 48 yaşındaki Cu Yangcu, Mayıs 2023’te yapılan “Şıncou-16” görevinde Tiengong Uzay İstasyonu’nda daha önce görev almıştı. Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying ise ilk kez insanlı uzay görevinde yer alıyor. Şıncou-23’ün pilotluğunu üstlenen Cang, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri’nde savaş uçağı pilotu olarak görev yapmışken, Lai ise Hong Kong Emniyet Müdürlüğü’nde polis başmüfettişi olarak görevini sürdürüyordu. Bilgisayar bilimleri alanında uzman olan Lai, Hong Kong Özel İdari Bölgesi’nden uzay istasyonu görevlerine katılan ilk taykonot unvanına sahip.
TAYKONOTLARDAN BİRİ UZAYDA BİR YIL KALACAK
Taykonot ekiplerinden biri, uzay istasyonunda toplam bir yıl geçirecek. Görev süresince ekip üyelerinin sağlık verileri izlenerek, hangi taykonotun uzayda uzun süre kalacağı belirlenecek. Uzayda uzun süreli kalmanın, düşük yer çekimi ve radyasyon sebebiyle insan vücudunda kemik yoğunluğunun azalması, kas kaybı, uyku bozuklukları ve fiziksel ve psikolojik yorgunluk gibi olumsuz etkileri bulunuyor. 1994-1995 yıllarında Mir Uzay İstasyonu’nda 437 gün (yaklaşık 14 ay) kalarak rekor kıran Rus astronot Valeri Polyakov, bu alandaki en uzun süreli görev sahibidir. Taykonot ekibi, görev döneminde ayrıca yaşam bilimleri, malzeme bilimi, mikro yerçekimi sıvı fiziği, uzay havacılık tıbbı ve uzay teknolojileri gibi 100’den fazla deney ve uygulama gerçekleştirecek.
TIENGONG UZAY İSTASYONU
Çin, ABD’nin uzay araştırmaları alanındaki işbirliğini yasaklaması ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımını engellemesi sebebiyle kendi uzay istasyonunu kurma kararı aldı. Tiengong (Gök Sarayı) İstasyonu, bir çekirdek modül ve iki laboratuvar modülünden oluşmakta olup, ilave bir uzay teleskobunun eklenmesi planlanmaktadır. Çekirdek modül “Tienhı” (Göksel Uyum) adıyla anılmakta ve 29 Nisan 2021’de fırlatılmıştır. İlk laboratuvar modülü “Vıntien” (Gökleri Aramak) 24 Temmuz 2022’de, ikinci laboratuvar modülü “Mıngtien” (Gökleri Düşlemek) ise 31 Ekim 2022’de uzaya gönderilmiştir. Çekirdek modüle laboratuvar modüllerinin eklenmesiyle istasyonun “T” biçimindeki ana yapısı tamamlanmış ve “uygulama ve geliştirme aşamasına” geçilmiştir. Ayrıca, “Şüntien” (Gökleri Dolaşmak) adı verilen uzay teleskobunun da istasyona dahil edilmesi planlanmaktadır. Üç kişilik taykonot ekibi, Şıncou (Kutsal Gemi) mekikleri ile istasyona personel taşırken, Tiencou (Gök Gemisi) mekikleri ile de ikmal malzemelerini ulaştırmaktadır.
